Η μελαγχολική ελληνική δημοκρατία και η διέξοδος των εκλογών

Είναι ορατό δια γυμνού οφθαλμού ότι η κυβέρνηση είναι υπό πίεση, από έναν συνδυασμό εσωτερικών σκανδάλων και αδυναμιών στην Εξωτερική Πολιτική.

Η νευρικότητα στους κόλπους της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του κυβερνώντος κόμματος και οι δημόσιες διαφοροποιήσεις στελεχών της είναι ενδείξεις αποσταθεροποίησης. Ο πάντα μετρημένος στις τοποθετήσεις του Στέλιος Πέτσας άσκησε δημόσια κριτική στον Γιώργο Γεραπετρίτη για την αντιμετώπιση της Λιβύης: «Πλέον πρέπει να σκληρύνουμε τη στάση μας πολύ. Δεν νοείται δύο ημέρες μετά (την διακοίνωση της Λιβύης) να έχουμε τοποθέτηση μόνο με πηγές. Είμαι ξεκάθαρος σε αυτό που λέω, θέλω μια σκληρή απάντηση», ανέφερε. Στο παρασκήνιο ετοιμάζεται ερώτηση βουλευτών της ΝΔ προς τον υπουργό Εξωτερικών. Πίσω από την Λιβύη ξεπροβάλλει η Τουρκία η οποία σύμφωνα με τον πρώην υφυπουργό Εξωτερικών των κυβερνήσεων Καραμανλή, Γιάννη Βαληνάκη, μας έχει εγκλωβίσει στα έξι ναυτικά μίλια με αποτέλεσμα η χώρα να μην ασκεί τα κυριαρχικά της δικαιώματα. Όσο και αν ακούγεται βαρύ, εάν ισχύει, ισοδυναμεί με εθνικό ακρωτηριασμό.

Για το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ ο γραμματέας του κόμματος Κώστας Σκρέκας, όπως και ο βουλευτής Θεόδωρος Καραόγλου πήραν αποστάσεις από τις δηλώσεις του Άδωνη Γεωργιάδη, τόσο για το «έχουμε την πλειοψηφία και αποφασίζουμε ποιος θα παραπεμφθεί» όσο και για το «μαζί τα φάγαμε» σε ότι αφορά τα αγροτικά κονδύλια.

Η τελευταία δημοσκόπηση της Real Polls επιβεβαίωσε το αναμενόμενο: σημαντική πτώση, τέσσερις ποσοστιαίες μονάδες της ΝΔ, ως αποτέλεσμα του σκανδάλου του ΟΠΕΚΕΠΕ. Στην πρόθεση ψήφου η ΝΔ είναι στο 23%.

Οι δημοσκοπήσεις – που όταν θέλουν μπορούν να κάνουν την δουλειά τους – επιβεβαιώνουν σταθερά την καχεξία της αντιπολίτευσης, που όμως αποτελεί σύμπτωμα αναξιοπιστίας του όλου πολιτικού συστήματος και δυσαρμονίας με το εκλογικό σώμα. Η πλειοψηφία των πολιτών αντιλαμβάνεται ότι το πολιτικό σύστημα λειτουργεί αυτοαναφορικά σε συνάφεια με ολιγάρχες, ΜΜΕ, παρακρατικούς μηχανισμούς που φθάνουν μέχρι σε διασυνδέσεις με τον υποκόσμο. Οι μεγάλες κινητοποιήσεις με αφορμή το δυστύχημα των Τεμπών τον περασμένο Φεβρουάριο είναι ενδεικτικές των διαθέσεων της κοινωνίας.

Η κυβέρνηση κυβερνά με ένα 20% αποδοχής και με αρνητική την τοποθέτηση της κοινωνίας σε όλα τα μείζονα ζητήματα, από την οικονομική πολιτική μέχρι τα εξωτερικά και τα σκάνδαλα. Παρόλα αυτά η κυβέρνηση τηρεί μια άκρως επιθετική στάση απέναντι στο κοινωνικό σώμα, εκμεταλλευόμενη το κενό αντιπολίτευσης που κωδικοποιείται στο «δεν υπάρχει εναλλακτική».

Στο κενό της κυβερνητικής πολιτικής και της αντιπολίτευσης αναπτύσσεται η προσδοκία για την δημιουργία νέων πολιτικών φορέων, είτε στα Κεντροαριστερά υπό τον Αλέξη Τσίπρα, είτε στα Κεντροδεξιά υπό τον Αντώνη Σαμαρά. Αμφότεροι έχουν πάρει τις αποφάσεις τους. Ο μεν Τσίπρας σε δεύτερο χρόνο, δε Σαμαράς πιο σύντομα. Ενδεχομένως και μέσα στην εβδομάδα θα κάνει δήλωση στην κατεύθυνση της αποδοχής της έκκλησης που του απηύθηνε, όπως και στον Κώστα Καραμανλή, η “Ομάδα Πολιτών” με την Διακήρυξη της. Ίσως στις 24 Ιουλίου ανήμερα της επετείου αποκατάστασης της Δημοκρατίας. Στην πορεία της εκδίπλωση του εγχειρήματος, σύμφωνα με πληροφορίες, θα δώσει θετικό σήμα και ο Κώστας Καραμανλής.

Τα πολιτικά και δημοσιογραφικά γραφεία βρίθουν πληροφοριών ότι υπάρχουν δύο ακόμη τουλάχιστον δικογραφίες της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, η μία συμπληρωματική για τον ΟΠΕΚΕΠΕ και ή άλλη για διαφορετικό τομέα της κυβερνητικής πολιτικής. Τα εξωτερικά και αμυντικά θέματα μπορεί να γίνουν καταλύτης εξελίξεων.

Η καταφυγή της κυβέρνησης στις παθογένειες του παρελθόντος, είναι ομολογία αποτυχίας. Έξι χρόνια είναι επαρκής χρόνος για την θεραπεία παθογενειών και σε κάθε περίπτωση δεν δικαιολογείται η αναπαραγωγή τους. Γι’ αυτό εξελέγη δύο φορές με ισχυρή πλειοψηφία.

Η πίεση στην κυβέρνηση θα αυξηθεί. Το θεσμικό σύστημα της ελληνικής δημοκρατίας προβλέπει εκλογές κάθε τέσσερα χρόνια. Σε ομαλές περιόδους. Η μόνη δυνατότητα αλλαγής κυβέρνησης προέρχεται από την συμπολίτευση. Διαφορετικά η λύση είναι οι εκλογές.

Όπως γράφει ο Δημήτρης Τσάτσος στην «Πολιτεία», στην δημοκρατία το ερώτημα του απόλυτα ορθού παραμένει αενάως ανοικτό και αποτελεί την πιο βαρυσήμαντη εγγύηση της ελευθερίας. Στο τέλος τέλος η λαϊκή πλειοψηφία είναι η μόνη που νομιμοποιεί τις επιλογές, σωστές ή λάθος. Και κάθε λαός έχει την ηγεσία που του αξίζει, όπως θα έλεγε και ο Ζόζεφ Ντε Μεστρ.

Πώς καταστρέφεται ένας πρωθυπουργός!

Ο πρωθυπουργός ανέσυρε από το χρονοντούλαπο της ιστορίας μια λέξη που εισήγαγε στον δημόσιο διάλογο σε άλλη συγκυρία, με άλλο Σύνταγμα και εντελώς διαφορετικούς συσχετισμούς ο Ευάγγελος Γιαννόπουλος το 1989: «Ποινικοποίηση» της πολιτικής ζωής του τόπου. Ήταν η εποχή που μετείχε νομίμως στη σύνθεση του Ανωτάτου Δικαστηρίου, μέλος της εθνικής αντιπροσωπίας, ο βουλευτής κατήγορος (καταργήθηκε με την αναθεώρηση του 2001) και τέτοια σχόλια λόγω του ιδιόμορφου ασυμβίβαστου (και νομοθέτης και δικαστής) ήταν ανεκτά. Αποτελούσαν τη διαμαρτυρία για τη δίωξη της ηγεσίας μιας παράταξης από την ηγεσία μιας άλλης με εργαλείο τη Δικαιοσύνη.

Το Σύνταγμα του 2001 κατήργησε την αδόκιμη συμμετοχή μελών της νομοθετικής εξουσίας στη σύνθεση της δικαστικής (τελευταίοι εξαιρετικοί βουλευτές κατήγοροι ο καθηγητής μου στη Νομική ΔΠΘ, πρώην εισαγγελέας Κώστας Κωνσταντινίδης, ο στιβαρός Νίκος Κωνσταντόπουλος και ο πράος Λαρισινός Νίκος Κατσαρός) και για προστασία των πολιτικών συνέστησε ένα τριμελές γνωμοδοτικό συμβούλιο που παρεμβάλλεται μεταξύ της Βουλής και του ακροατηρίου του Ειδικού Δικαστηρίου για να ελέγχει τη νομιμότητα της δίωξης. Ο μόνος προβληματισμός που ετέθη έπειτα από εκείνη την αναθεώρηση είναι ο τρέχων για την απευθείας υπαγωγή των υπουργών και των πολιτικών, χωρίς προηγούμενη άδεια της Βουλής, στον φυσικό δικαστή.

Μέσα σε ένα νομικό πλαίσιο σαν και αυτό, ο συλλογισμός που ανέπτυξε στο Καρπενήσι ο πρωθυπουργός για την ποινικοποίηση της δημόσιας ζωής, εκτός από αιωρούμενος, είναι και προβληματικός. Προβληματικός γιατί σε καμία από τις εκκρεμείς υποθέσεις της περιόδου δεν είναι η πολιτική ο επισπεύδων των διώξεων. Η Δικαιοσύνη είναι. Και για τις υποθέσεις Τριαντόπουλου και Καραμανλή, και για τις υποθέσεις Βορίδη και Αυγενάκη. Στις μεν πρώτες διαβίβασε δικογραφία στη Βουλή ο ανακριτής Μπακαΐμης, στις δεύτερες η Ευρωπαία εισαγγελεύς Κοβέσι. Είναι τουλάχιστον άστοχο να κατηγορεί ένας πρωθυπουργός τη Δικαιοσύνη για… ποινικοποίηση, όταν αρμοδιότητά της είναι ακριβώς αυτή: Η διερεύνηση ποινικών αδικημάτων. Είναι όμως άστοχο για ακόμα έναν λόγο: Η δικογραφία Κοβέσι αποκαλύπτει τη δράση μιας μαφίας, υπό μορφή εγκληματικής οργάνωσης, η οποία δεν θέλησε απλώς να «ανέβει» στην έδρα του δικαστηρίου και να δικάσει. Θέλησε να ανέβει στην εξουσία και να κυβερνήσει με τα όπλα. Στις νόμιμες επισυνδέσεις της δικογραφίας, πρακτική που, όπως επισήμανε εύστοχα ο βουλευτής Κέρκυρας Αλέξανδρος Αυλωνίτης, χρησιμοποιείται από τις δικαστικές Αρχές σε βαριές υποθέσεις όπως ναρκωτικά, μπραβιλίκια, νύχτα, αποκαλύπτονται τρία φοβερά γεγονότα: Πολίτης παρεμβαίνει σε κρατικό αξιωματούχο και πιέζει για μεθοδεύσεις υπουργών με τελικό στόχο… την παύση δικαστικής λειτουργού που τον ερευνά από τα καθήκοντά της. Είμαστε με τα καλά μας; Σε άλλη συνομιλία, ο ίδιος μονολογεί χάριν ενός αστεϊσμού, που δεν είναι καθόλου αστείος, ότι θα έπρεπε να έχει δολοφονήσει αυτή τη δικαστική λειτουργό. Και σε μια τρίτη συνομιλία με τη φράση «δώσ’ της!» συνεννοείται με κρατικό λειτουργό πώς θα εξοντώσει με πειθαρχικές ποινές την αδιάφθορη αξιωματούχο του ΟΠΕΚΕΠΕ που αποκάλυψε το σκάνδαλο.

Είναι η άνοδος της μαφίας στην εξουσία με τη μορφή εγκληματικής οργάνωσης, όπως την περιγράφει η Κοβέσι, «ποινικοποίηση» της δημόσιας ζωής, κύριε πρωθυπουργέ; Είναι οι διαταγές της σε υπουργούς και προέδρους οργανισμών «ποινικοποίηση»; Απονέμει η μαφία «δίκαιο», πειθαρχικό ή ποινικό; Και την καλύπτετε; Νομίζετε ότι αν συνεχίσετε έτσι δεν θα σας ρουφήξει και εσάς η μαύρη τρύπα που έχει ήδη ανοίξει στους θεσμούς;

Αίτημα: Ρίξτε μια ματιά, κύριε πρωθυπουργέ, στην καμπύλη των ποσοστών σας και στην επικαιρότητα την τελευταία διετία! Κάθε τρεις και λίγο πέφτετε πολιτικά από ένα σκάνδαλο μέτριας ή μεγάλης έντασης, μετά ανασκουμπώνεστε, σηκώνεστε επικοινωνιακά και μετά ξαναπέφτετε και ξανασηκώνεστε μέχρι να πέσετε μόνος σας οριστικά. Χωρίς σπρώξιμο από κανέναν άσπονδο. Για εκεί πάτε ολοταχώς. Επειδή θεωρείτε ότι ξεπεράσατε το βουνό των υποκλοπών και των Τεμπών (που είναι όμως ανοικτή πληγή χαίνουσα ικανή να κακοφορμίσει ανά πάσα στιγμή), έχετε αποκτήσει την αλαζονική αυτοπεποίθηση ότι θα επιτύχετε το ίδιο και τώρα. Ότι είστε, όπως λέει και το τραγούδι της Χαρούλας, «βασιλιάς, δικτάτορας, Θεός και παντοκράτορας». Έτσι είναι, αν έτσι νομίζετε. Σας επαναλαμβάνουμε όμως: Δεν χρειάζεστε κόμμα για να υποστείτε έπειτα από ικανό χρόνο την εξαΰλωση. Θα καταστείτε κύμβαλο αλαλάζον και χωρίς νέο κόμμα στα δεξιά σας. Το νέο κόμμα που πλαγιοκοπεί έξοχα την παράταξη είστε εσείς ο ίδιος. Η θεωρία της ποινικοποίησης στέλνει το μήνυμα σε κεντρώους, αριστερούς και δεξιούς ότι οι διεφθαρμένοι υπουργοί σας περιφρονούν τη Δικαιοσύνη και ότι εσείς δοξάζετε την ατιμωρησία. Δεν θα σας πάει μακριά αυτό. Πολύ δε περισσότερο που με την προσθήκη του Ανδρέα Λοβέρδου στο ρόστερ, το φθινόπωρο, η κυβέρνησή σας θα μοιάζει σύντομα με φωτογραφία κυβέρνησης του Κώστα Σημίτη του 2000 έπειτα από ορκωμοσία στα σκαλιά της Βουλής. Τα 2/3 των υπουργών του είναι υπουργοί σας!

«Δεν ήξερε τίποτα» ξανά;

 

Η Νέα Δημοκρατία αντιμετωπίζει το σκάνδαλο ΟΠΕΚΕΠΕ ως μία ακόμη εκδοχή πολιτικής παραβατικότητας από τη μεριά της: Κατηγορεί όλους τους άλλους ως υπευθύνους, πετάει την μπάλα στην… εξέδρα των «διαχρονικών ευθυνών», αναζητά εξιλαστήρια θύματα, αλλά κατά βάθος πιστεύει ότι τελικά θα την βγάλει καθαρή. Και αυτό γιατί εκτιμά ότι η κοινωνία έχει άλλους μπελάδες πιο επιτακτικούς και δεν ενδιαφέρεται για τη διαφθορά. Ακόμη και όταν αυτή μεταφράζεται στο γεγονός ότι σπαταλήθηκαν τεράστια ποσά, κατά βάση για να εξασφαλιστεί ότι θα γίνει «γαλάζια» η Κρήτη.

Μόνο που εδώ βρίσκεται το λάθος του πολιτικού σχεδιασμού της Νέας Δημοκρατίας και του Κυριάκου Μητσοτάκη.

Γιατί το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ δεν είναι απλώς άλλη μια περίπτωση κομματικής διαφθοράς. Ούτε οι επιπτώσεις του περιορίζονται στο κόστος των προστίμων που έχουν επιβληθεί.

Το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ απειλεί να οδηγήσει σε μεγάλες ανατροπές στην αγροτική οικονομία, ανατροπές τις οποίες θα πληρώσουμε όλοι.

Και αυτό, γιατί αφορά τον πυρήνα της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής και του τρόπου που αυτή επηρεάζει άμεσα τη γεωργία στη χώρα μας.

Γιατί όταν μιλάμε για την ΚΑΠ μιλάμε για πάνω από 19 δισεκατομμύρια ευρώ που θα πάρει η χώρα μας συνολικά σε όλη την περίοδο 2021-2027. Τα χρήματα αυτά συντηρούν σημαντικό μέρος της ελληνικής αγροτικής κα κτηνοτροφικής παραγωγής και εξασφαλίζουν ότι δεν εκτινάσσονται οι τιμές των αγροτικών προϊόντων σε ακόμη μεγαλύτερα ύψη. Διασφαλίζουν ότι συντηρείται ένας αγροτικός πληθυσμός που ως ποσοστό είναι μεγαλύτερος χωρών της Δυτικής Ευρώπης.

Αρκεί να αναλογιστούμε ότι το 2023 στη αγροτικό τομέα απασχολούνταν 461.000 άνθρωποι, ή το 11% της συνολικής απασχόληση στη χώρα μας, την ώρα που το αντίστοιχο μέσο ποσοστό στην Ευρώπη είναι 3,2%.

Μάλιστα, έχει σημασία ότι τα τελευταία χρόνια είχαμε όχι μόνο σταθεροποίηση, αλλά και μικρή αύξηση του συνολικού αριθμού ανθρώπων που εργάζονται σε αυτόν τον τομέα. Δηλαδή, υπήρξαν και κάποιοι νέοι άνθρωποι που στράφηκαν στον πρωτογενή τομέα. Συχνά δοκιμάζοντας και καινοτόμες τεχνικές.

Η χρηματοδότηση αυτή από την Ευρωπαϊκή Ένωση δεν είναι δεδομένη. Στην πραγματικότητα κάθε κύκλος της ΚΑΠ είναι μια μεγάλη πολιτική μάχη στην Ευρώπη.

Και ο λόγος είναι ότι επειδή οι διαθέσιμοι ευρωπαϊκοί πόροι είναι πεπερασμένοι, υπάρχει μεγάλος ανταγωνισμός με άλλες χώρες ως προς την κατανομή.

Αυτό ισχύει πρώτα και κύρια για μια σειρά από κράτη-μέλη που προέρχονται από την Ανατολική Ευρώπη που θα ήθελαν ανακατανομή των σχετικών πόρων.

Σημειώνουμε ότι φαινομενικά η Ελλάδα είναι μια «ευνοημένη» χώρα, αφού φαίνεται να παίρνει άμεσες ενισχύσεις 48,7 ευρώ ανά στρέμμα, όταν η μέση τιμή στην ΕΕ-27 είναι 26,1 ευρώ. Αυτό έχει να κάνει με το μικρό μέγεθος των εκμεταλλεύσεων και τον κατακερματισμό της γαιοκτησίας αλλά και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των εκμεταλλεύσεων.

Όμως, χώρες όπως η Σλοβακία, η Βουλγαρία, η Πολωνία, οι Βαλτικές Δημοκρατίες, πιέζουν για έναν καταμερισμό με ίδια κριτήρια για όλες τις χώρες, κάτι που θα μπορούσε να απειλήσει με μείωση έως και κατά 50% των επιδοτήσεων για την Ελλάδα. Αντίστοιχα, πιο μακριά στον ορίζοντα, τυχόν είσοδος της Ουκρανίας στην ΕΕ επίσης θα αυξήσει την πίεση για ανακατανομή.

Όπως γίνεται σαφές, εάν υπάρχει τέτοια πίεση, τότε όλες αυτές οι χώρες δεν πρόκειται να αφήσουν αναξιοποίητη την ευκαιρία να πιέσουν για μείωση των επιδοτήσεων σε βάρος της χώρας μας.

Και εάν ισχύουν οι πληροφορίες ότι οι έλεγχοι που γίνονται είναι πιθανό να βγάλουν και άλλες μορφές παρατυπιών, τότε εύλογα μπορεί να υποθέσει κανείς ότι θα δούμε ακόμη περισσότερα πρόστιμα, αλλά και έναν υπαρκτό κίνδυνο η χώρα μας να αρχίσει να εισπράττει μικρότερα ποσά από την ΚΑΠ.

Μόνο που μικρότερα ποσά από την ΚΑΠ σημαίνουν μια πραγματική κοινωνική καταστροφή. Λιγότερο εισόδημα σημαίνει ότι ένας σημαντικός αριθμός αγροτών θα αναγκαστούν να εγκαταλείψουν τον αγροτικό τομέα. Και αυτό πρώτα από όλα θα αφορά τους νέους αγρότες, αυτούς ακριβώς που δοκιμάζουν να φέρουν γνώση, μεράκι και έναν νέο δυναμισμό. Λιγότεροι αγρότες συνεπάγεται και μεγαλύτερη τάση προς την ερήμωση της υπαίθρου.

Όμως, πέρα από όλα αυτά: περικοπή των επιδοτήσεων θα σημαίνει και πολύ ακριβότερα αγροτικά προϊόντα για όλους μας.

Όλα αυτά δείχνουν ότι το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ έχει πολύ μεγαλύτερο βάθος και απειλεί να έχει πολύ μεγαλύτερες επιπτώσεις από μια απλή περίπτωση κομματικής / πολιτικής διαφθοράς. Απειλεί να υπονομεύσει συνολικότερα έναν ολόκληρο κλάδο και ευρύτερα την κοινωνική συνοχή.

Κοντολογίς, η κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη, η κυβέρνηση που υπερηφανεύεται για το «Μένουμε Ευρώπη», είναι αυτή που καταφέρνει να κάνει την Ελλάδα «μαύρο πρόβατο» στην Ευρώπη σε σχέση με ένα κρίσιμο ζήτημα.

Και αυτό σημαίνει ότι η Νέα Δημοκρατία και ο ίδιος ο Κυριάκος Μητσοτάκης αυταπατώνται εάν πιστεύουν ότι θα το ξεπεράσουν τόσο εύκολα, ακόμη και εάν τώρα πάνε με μια λογική πολιτικού κυνισμού και αποφυγής ανάληψης ευθύνης. Γιατί σύντομα ευρύτερα στρώματα θα νιώσουν, στο πετσί τους, τις επιπτώσεις των πολιτικών αποφάσεων (και όχι απλώς «παρασπονδιών») της κυβέρνησης. Και όταν συμβεί αυτό τα πράγματα θα είναι πολύ πιο δύσκολα για την κυβέρνηση, που είτε το θέλει είτε όχι θα κληθεί να πληρώσει το πολιτικό τίμημα των επιλογών της.

Ποιοι έγιναν εκατομμυριούχοι με ψεύτικες δηλώσεις; Η λίστα σοκ του ΟΠΕΚΕΠΕ – Η Ευρώπη ζητά πίσω τα κλεμμένα

 

Στη σύσταση ειδικής ομάδας ελέγχου, με τη συμμετοχή εκπροσώπων και της οικονομικής αστυνομίας αλλά και της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων προχωρά η κυβέρνηση προκειμένου να «τρέξει» ο μηχανισμός ανάκτησης των παράνομων αγροτικών επιδοτήσεων που εμπλέκονται στο πολύκροτο σκάνδαλο με τα βοσκοτόπια στον ΟΠΕΚΕΠΕ.

Την ίδια ώρα, στην πρώτη δίκη της υπόθεσης που αφορά εφτά κατηγορούμενους που αντιμετωπίζουν μεταξύ άλλων την κατηγορία της απάτης σε βάρος της ΕΕ η εισαγγελική πρόταση ήταν «καταπέλτης», ενώ εκπρόσωποι του αγροτικού κόσμου προχωρώντας σε συνεχείς αποκαλύψεις παράνομων επιδοτήσεων, δίνουν ένα ενδεικτικό στίγμα για την διάσταση που έχει το σκάνδαλο.

Σφίγγει ο κλοιός για τα χρυσά βοσκοτόπια

Αναλυτικότερα, όλοι οι κρατικοί οικονομικοί ελεγκτικοί μηχανισμοί αναμένεται να εμπλακούν στην υπόθεση με τα «χρυσά» βοσκοτόπια, προκειμένου να υπάρχει «άμεση» αποτελεσματικότητα, όπως επισήμανε ο Πρωθυπουργός κατά τη διάρκεια του χθεσινού υπουργικού συμβουλίου που πραγματοποιήθηκε μετά την ορκωμοσία των νέων κυβερνητικών μελών: Θάνου Πλεύρη, Χάρη Θεοχάρη, Γιάννη Ανδριανό και Χρήστο Δερμεντζόπουλο που ακολούθησε τις παραιτήσεις των κκ. Μάκη Βορίδη, Τάσου Χατζηβασιλείου, Διονύση Σταμενίτη και Χρήστου Μπουκώρου.

Επί της ουσίας ενεργοποιείται το άρθρο 30 του Εκτελεστικού Κανονισμού 2022/128, το οποίο προβλέπει ότι «για κάθε αχρεωστήτως καταβληθέν ποσό ως επακόλουθο παρατυπίας ή αμέλειας, τα κράτη μέλη θεσπίζουν σύστημα που διασφαλίζει την υποβολή αίτησης ανάκτησης από τους δικαιούχους εντός εύλογου χρονικού διαστήματος αφότου παραληφθεί από τον οργανισμό πληρωμών ή τον αρμόδιο για την ανάκτηση φορέα, κατά περίπτωση, έκθεση ελέγχου ή ανάλογο έγγραφο όπου διαπιστώνεται ότι έχει διαπραχθεί παρατυπία.

Το σύστημα διασφαλίζει ότι τα αντίστοιχα ποσά καταγράφονται κατά τη στιγμή της αίτησης ανάκτησης στο βιβλίο οφειλετών του οργανισμού πληρωμών. Τα κράτη μέλη θέτουν σε εφαρμογή σύστημα που εξασφαλίζει ότι οι διαδικασίες ανάκτησης, συμπεριλαμβανομένου του υπολογισμού των τόκων (σύμφωνα με τις εφαρμοστέες εθνικές νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις που αναφέρονται στο άρθρο 59 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/2116), του συμψηφισμού και της αναγκαστικής εκτέλεσης των αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών, δρομολογούνται και παρακολουθούνται εγκαίρως. Διασφαλίζεται η παρακολούθηση μιας οφειλής σύμφωνα με την εφαρμοστέα εθνική διαδικασία ανάκτησης και τα ανακτηθέντα ποσά επιστρέφονται στα ταμεία εν ευθέτω χρόνω. Η διόρθωση οφειλής προς τα ταμεία πραγματοποιείται μόνον εάν διαπιστωθεί με οριστική διοικητική ή δικαστική πράξη ότι δεν έχει διαπραχθεί παρατυπία.  Τα κράτη μέλη αιτιολογούν δεόντως τη διαγραφή οφειλής και την απόφαση να μην επιδιώξουν την ανάκτηση οφειλής σύμφωνα με τους εφαρμοστέους εθνικούς κανόνες».

Στο μεταξύ, κατά τη διάρκεια της πρώτης δίκης που αφορά παράνομες αγροτικές επιδοτήσεις από τον ΟΠΕΚΕΠΕ και εκδικάζεται στην Αθήνα, η  εισαγγελέας Καλλιόπη Νταγιάντα, ως εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, πρότεινε την ενοχή όλων των κατηγορουμένων για απάτη σε βάρος της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Καταπέλτης η εισαγγελέας

Στην συγκεκριμένη υπόθεση επτά κατηγορούμενοι φέρονται να έλαβαν επιδοτήσεις για νέους ή νεοεισερχόμενους αγρότες την περίοδο 2019-2020, χωρίς να πληρούν τις ουσιαστικές προϋποθέσεις, με την εισαγγελέα να τονίζει ότι «ο μέσος νους αντιλαμβάνεται ότι η κατοχή γης δεν αρκεί για την είσπραξη ενίσχυσης». Οι κατηγορούμενοι έλαβαν από 25.000 έως 90.000 ευρώ έκαστος, τις οποίες στη συνέχεια επέστρεψαν χωρίς τόκους υπερημερίας. Παρά την επιστροφή των επιδοτήσεων από τους κατηγορούμενους πριν την έναρξη της ποινικής διαδικασίας —κίνηση που η υπεράσπιση προέβαλε ως λόγο εξάλειψης του αξιόποινου— η κα Νταγιάντα ήταν κατηγορηματική: «Δεν πληρούνται οι νομικές προϋποθέσεις για την αποσβεστική αυτή συνέπεια, καθώς πρόκειται για αδίκημα κατά των συμφερόντων της Ευρωπαϊκής Ένωσης». Σημείωσε δε, ότι ο ΟΠΕΚΕΠΕ δεν είναι ο ζημιωθείς φορέας, αφού «τα κονδύλια ανήκουν στα ευρωπαϊκά γεωργικά ταμεία», και συνεπώς δεν μπορεί να γίνει λόγος για εξόφληση του ζημιωθέντος.

Η εισαγγελική πρόταση δεν περιορίστηκε στους κατηγορουμένους, καθώς ζήτησε επίσης τη διαβίβαση της δικογραφίας στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία για περαιτέρω διερεύνηση πιθανών κακουργηματικών ευθυνών υπαλλήλων του ΟΠΕΚΕΠΕ, που σύμφωνα με τα στοιχεία της υπόθεσης ενέκριναν αιτήματα χωρίς να διαπιστώσουν τις παρατυπίες, λειτουργώντας έτσι δυνητικά ως κρίσιμος κρίκος σε ένα ευρύτερο δίκτυο απάτης.

Η απόφαση της πρώτης δίκης της «υπόθεσης με τα βοσκοτόπια» θα έχει βαρύνουσα σημασία καθώς δύναται να αποτελέσει ισχυρό δεδικασμένο για τους επόμενους «φακέλους» που θα προωθηθούν στην δικαιοσύνη.

Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι η δίκη ενώπιον του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών στην οποία έχει παραπεμφθεί ο κ. Δημήτρης Μελάς, πρώην Γενικός Γραμματέας Αγροτικής Πολιτικής και Διεθνών Σχέσεων (2012), πρώην υπηρεσιακός υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης (2015 )και πρώην  πρόεδρος του ΟΠΕΚΕΠΕ (Μάρτιος 2021- Ιούλιος 2022) πήρε αναβολή για τον Σεπτέμβριο.

Στο μεταξύ, το σκάνδαλο με τα βοσκοτόπια λαμβάνει συνεχώς μεγαλύτερες διαστάσεις, καθώς αγροτοσυνδικαλιστές προχωρούν σε σωρεία καταγγελιών.

«Κάποιοι έγιναν εκατομμυριούχοι»

Ενδεικτικά αναφέρονται οι τοποθετήσεις στην τηλεόραση του Οpen του Πρόεδρου των Αγροτικών Συνεταιρισμών Νάξου, Δημήτρη Καπούνη, ο οποίος υποστήριξε ότι «Υπάρχουν άνθρωποι που έπαιρναν 1.000.000 ευρώ τον χρόνο ως επιδότηση μέσω ΟΠΕΚΕΠΕ και υπάρχουν και Υπάλληλοι του Οργανισμού, που έγιναν ξαφνικά εκατομμυριούχοι».

Αντίστοιχα ο κ. Βάιος Γκανής, αμπελουργός και αγρότης στον Δομοκό αποκάλυψε πως μέσα από το σκάνδαλο με τα «χρυσά βοσκοτόπια» δόθηκε επιδότηση σε ένα και μόνο ΑΦΜ υποτιθέμενου δικαιούχου της τάξεως των 19.600.000 ευρώ.

Ο συγκεκριμένος μάλιστα, χρειάστηκε να δηλώσει βοσκοτόπια σε 250.000 στρέμματα, για να εξασφαλίσει «κάλυψη» για το αίτημά του. Έκταση δηλαδή, που ισοδυναμεί με το 1/20 του Θεσσαλικού κάμπου.

Από την πλευρά του ο κ. Χρήστος Σιδηρόπουλος, αγροτοσυνδικαλιστής από την Λάρισα, αποκάλυψε ότι «περισσότερα από 100.000 ΑΦΜ είναι εμπλεκόμενα στην υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ, από το σύνολο των 700.000 αιτήσεων που κατατίθενται τα τελευταία χρόνια για επιδοτήσεις».